Project KMM-ZM 2020-2021

De wetenschappelijke kennis over het verenkleed van vogels is gebaseerd op museale collecties van geprepareerde vogelhuiden (in het Nederlands ‘balgen‘, in het Engels ‘Study skins‘ genoemd). De getekende afbeeldingen in vrijwel alle vogelgidsen zijn gemaakt na bestudering van vele vogelhuiden in natuurhistorische musea. Zo schrijft de meeuwenkenner Klaus Malling Olsen in de introductie van zijn ‘Gulls of Europe, Asia and North America‘ (2018) dat hij in musea meer dan 7000 meeuwenhuiden heeft bestudeerd voor de beschrijvingen van het verenkleed en verloop van de rui van veren in zijn boek.

Het is  belangrijk om door de tijden heen deze museale collecties aan te blijven vullen. Vogels evolueren, populaties vermengen zich, geografische ondersoorten komen soms gezamenlijk voor en kunnen hybridiseren waardoor de kleuren van veren of naakte delen zoals poten kunnen veranderen.

In een natuurhistorisch museum ontbreekt een collectie study skins zelden. De grotere musea hebben er vele duizenden tot honderdduizenden. Een onmisbare bron voor ornithologen die het verenkleed van vogels willen bestuderen en de kleuren van de veren willen vergelijken bij hetzelfde licht en naast elkaar. Een goede chronologische collectie geeft de garantie dat veranderingen door de tijd heen goed kunnen worden onderzocht.

Een dode vogel kan, al voordat deze wordt geprepareerd, uitvoerig worden bestudeerd. Er kunnen bijvoorbeeld  lichaamsmaten worden genomen, het gewicht kan worden bepaald, er kan onderzoek gedaan worden naar parasitaire veerluizen en het stadium van de rui kan worden bepaald en gedocumenteerd in relatie tot de datum van vondst van de vogel. Inwendig kan met zekerheid het geslacht worden vastgesteld en de maaginhoud worden bestudeerd. Verder kan  DNA worden onttrokken aan weefsel en kan onderzoek met isotopen kennis geven over de herkomst. Werden vroeger de natuurhistorische collecties vooral verrijkt door actief verzamelen (het doden van levende vogels), tegenwoordig wordt vrijwel uitsluitend passief verzameld. Een dood gevonden vogel wordt verzameld en indien mogelijk behouden voor de collectie. De doodsoorzaak is weliswaar in veel gevallen ‘onnatuurlijk’ (verkeer, tegen glas vliegen, slachtoffer van huiskatten) maar de vogel wordt niet opzettelijk voor de collectie gedood.

Documentatie van de vindplaats en vinddatum zijn van groot wetenschappelijk belang. Zonder deze gegevens is een study skin waardeloos voor wetenschappelijk onderzoek. Ik zou geen moeite doen om een dode vogel zonder deze gegevens te balgen.

Kleinere natuurhistorische musea kunnen zich als doel stellen vooral uit de regionale natuur te verzamelen. In het Natuurhistorisch Museum Rotterdam (NMR) worden daarom vooral vogels verzameld uit Rotterdam en wijde omstreken, waaronder het gehele havengebied. Hoewel bepaalde soorten goed tot zeer goed vertegenwoordigd zijn in de collectie van dit museum, ontbreekt een representatieve collectie balgen (study skins) van regionale kleine mantelmeeuwen (Larus fuscus ssp.). In 1926 vestigde deze soort zich in Nederland met drie broedparen op Terschelling, maar is nu, door haar opportunistische leefstijl, een van de algemenere vogelsoorten. In de collectie van het NMR is een opgezette kleine mantelmeeuw uit oktober 1930 en een tiental balgen.

3b9936fc-e427-4fb5-9096-92685712471f
Larus fuscus graellsii, vrouw, verzameld op 10 oktober 1930 te Scheveningen. Collectie Natuurhistorisch Museum Rotterdam (collectienummer NMR 998900848)

De kleine mantelmeeuw heeft drie ondersoorten:

  1. Larus fuscus fuscus;
  2. Larus fuscus intermedius;
  3. Larus fuscus graellsii.

In Nederland broeden zowel Larus f.intermedius en Larus f. graellsii. Door hybridisering en vermenging van populaties wordt gesproken over een ‘Dutch intergrade‘ (Olsen, 2018). Waar het op andere plaatsen het helder is dat alleen de typische ondersoort daar voorkomt, dat is niet het geval in de Rotterdamse kolonies. Wij geven dit weer door op het label van de pulp en juveniele vogels Larus fuscus intermedius/graellsii te noteren. Soms is het niet geheel duidelijk tot welke ondersoort een volwassen vogel behoort. Het is, vooral in het veld, moeilijk om in een gemengde populatie de twee erkende ondersoorten van elkaar te onderscheiden.

IMG_2377
Uit: Klaus Malling Olsen, Gulls of Europe, Asia and North America. Christopher Helm, London, 2018, pagina 374

In de Europoort broeden circa 30.000 paar kleine mantelmeeuwen.  Zij broeden op diverse plaatsen langs geasfalteerde wegen. Hardrijdend auto- en vrachtverkeer langs de kolonies en foerageerroutes vormt voor zowel adulte vogels als voor de uitlopende en vliegende jongen een groot gevaar. Velen van hen worden daardoor tijdens het stressvolle broedseizoen doodgereden. Het kannibalistisch foerageren op de vele doodgereden vogels op de weg door adulte vogels en uitgelopen en vliegende jongen zorgen voor een additionele sterfte. Vele kuikens in de kolonies overleven de eerste maand van hun leven niet, mede door interspecifieke predatie, infanticide en kannibalisme. Interspecifieke predatie en infanticide in kolonies komt veel voor waarbij de kuikens door adulte soortgenoten worden gedood komt veel voor.

IMG_2432
Veel adulte en jonge meeuwen worden op de vele geasfalteerde wegen in de Europoort tijdens het broedseizoen doodgereden. Europoort, juli 2020.

De kleine mantelmeeuwen broeden in de meeste kolonies in de Europoort samen met kleine aantallen zilvermeeuwen Larus argentatus argenteus.

277ea254-4b41-45c4-b35f-03efa2a3c253
Adulte Larus fuscus intermedius/graellsii (wrsl. Larus f. intermedius) Man (onder) en vrouw (boven) Europoort, 30-VI-2020. Donkere mantel en heldergele poten. Verkeersslachtoffers (collectienummers NMR 998900161561 en NMR 998900161562).
IMG_1950
Larus fuscus intermedius/graellsii. Europoort 26-V-2020. Lichtgrijze mantel, dus mogelijk Larus f. graellsii. Verkeersslachtoffer (collectienummer NMR 998900160669).
7C5D2433-7C97-48F9-884D-79D16C864CE2
Dood gevonden kuiken Larus fuscus intermedius/graellsii.  Europoort, 22-VI-2020. Infanticide (collectienummer NMR 998900161559).
F23C0FFE-FCDF-48D6-94F8-6C4B0C3F8C38
Dode juveniele Larus fuscus intermedius/graellsii. Europoort. 6 -VII-2020. Verkeersslachtoffer.
IMG_2363
Vliegvlugge Larus fuscus intermedius/graellsii. Vrouw. Europoort, 11-VII-2020. Verkeersslachtoffer (collectienummer NMR 998900161739).
IMG_1850
Door trein dood gereden adulte zilvermeeuw Larus argentatus argenteus.  Europoort, 30-V-2020 (niet verzameld)
81EDFBD4-AEFD-46E1-BA5F-FE83AECC431C
In een van de broedkolonies dood gevonden kuikens Larus fuscus intermedius/graellsii (links en rechts) en Larus argentatus argenteus (midden). De twee linker kuikens waren kort daarvoor voorzien van kleurring en metalen ring.

Het KMM-ZM-2020-2021 project

Omdat een representatieve collectie regionale kleine mantelmeeuwen in de collectie van het Natuurhistorisch museum Rotterdam ontbreekt en in andere Nederlandse musea recent verzamelde vogels niet in noemenswaardige aantallen aanwezig zijn, zullen de honoraire vogelpreparateurs en museale vogelonderzoekers drs Dana C. Holl en dr Erwin J.O. Kompanje van het Natuurhistorisch Museum Rotterdam doodgevonden kleine mantelmeeuwen (Larus fuscus intermedius; Larus fuscus graellsii; Dutch intergrade Larus fuscus intermedius/graellsii) en zilvermeeuwen Larus argentatus argenteus verzamelen, onderzoeken en, indien mogelijk, prepareren voor de wetenschappelijke collectie van het Natuurhistorisch museum Rotterdam.

391a5dc6-ecab-4f45-915b-d6a06908047f
Broedkolonie van kleine mantelmeeuwen, BP raffinaderij, Markweg, Europoort, juli 2020

38294e3b-53aa-4bb6-bd90-b67f76e04b56

In de zomer zal vooral in en langs de kolonies worden bemonsterd, in de winter zal vooral langs de wegen en stranden op de Maasvlakte verzameld worden. Het beoogde doel is om een representatieve museale wetenschappelijke serie kleine mantelmeeuwen en zilvermeeuwen van alle leeftijden uit één tijdperiode (het broedseizoen 2020 (april-september) en de winter 2020-2021 (september-maart) en uit één gebied (de Europoort) te verzamelen. In leeftijd van pullus tot adult, van zomerkleed tot winterkleed. Wij proberen elke week volwassen vogels te verzamelen om het verloop van de rui te kunnen documenteren.

IMG_2180
Dana Holl met een uitgelopen kuiken Larus fuscus intermedius/graellsii. Fietspad langs de Markweg, Europoort 26 VI 2020.
8abd6d56-56fc-4f4d-bb05-f760a38b8f10
Erwin Kompanje met dode Larus fuscus intermedius, adult vrouw met opvallend donkere mantel. Europoort, 10-VII-2020. Verkeersslachtoffer (collectienummer NMR 998900161740).

Alle doodgevonden kleine mantelmeeuwen en zilvermeeuwen worden ter plaatse beoordeeld op geschiktheid om te kunnen prepareren tot balg (study skin). Bedorven vogels worden achtergelaten (tenzij om een bepaalde reden het de moeite loont om skelet of schedel te verzamelen). Voorafgaande aan het balgen worden alle vogels gewogen en worden lichaamsmaten verzameld (vleugellengte, staartlengte, tarsuslengte, lengte middenteen, lengte exposed culmen, hoogte gonys, gonyshoek). Hierna wordt de vogel via een rugsnede gevild, de huid vervolgens gereinigd en met behulp van ijzerdraad en kapok gebalgd. Inwendig wordt met zekerheid het geslacht bepaald en de conditie/grootte van de geslachtsorganen, en bij vrouwelijke vogels bovendien de conditie van het oviduct beoordeeld. Ook wordt van iedere vogel de maaginhoud bekeken en geanalyseerd. Bepaalde onderdelen van de maaginhoud (zoals schelpen, krabbenscharen, botjes, insecten, plastic) worden bewaard. Andere wetenswaardigheden, zoals ziekten, kleur van poten, oogring en snavel, het vetgehalte van spieren en huid en aangetroffen macroparasieten worden op het etiket vermeld.

b8da98be-c362-4d32-bec7-9216bc2f5318
Alle vogels worden voorafgaande aan het villen opgemeten en gewogen (collectienummers NMR 998900159195 & NMR 998900159180).
IMG_1925
Een  Larus fuscus intermedius/graellsii pullus wordt voorafgaande aan het prepareren gewogen
IMG_2439
Wegen van een dode juveniele Larus fuscus intermedius/graellsii. 17-VII-2020, Europoort
IMG_1974
Het opmeten van een uitgenomen testikel
IMG_2434
Niet alle doodgereden kleine mantelmeeuwen waren bruikbaar voor ons onderzoek. Juli 2020, Europoort.
13e259b2-298d-4790-b058-4b6953cc0cb3
In juli 2020 werden in diverse kolonies dode en stervende meeuwen gevonden als gevolg van een infectie met Clostridium botulinum die de voor watervogels dodelijke verlammingsziekte Botulisme veroorzaakt

Nestjongen

Wij hebben slechts enkele kleine (‘net-uit-het-ei’) pulli kunnen verzamelen. Twee werden stervend gevonden op 26-28 juni 2020 . Beiden hadden een ernstige infectie met vliegenmaden via de navel (myiasis). Andere pulli werden dood in de kolonie gevonden.

905FA345-AEC9-465E-B4FC-FA1F257FE9E6
Stervend nestkuiken Larus fuscus intermedius/graellsii (gedetermineerd doordat de ouders bij hun stervende jongen zaten) Ernstige infectie met vliegenlarven in de navel (Myiasis). Europoort 28-VI-2020 (collectienummer NMR 998900161553).
IMG_2223
Balgen (Study skins) Larus fuscus intermedius/graellsii. (gedetermineerd doordat de ouders bij hun stervende jongen zaten). Pullus. 26-VI-2020 en 28-VI-2020. Europoort. Beiden dood door myiasis. Eitand nog aanwezig op snavelpunt. (collectienummers NMR 998900161553 & NMR 998900161552)
IMG_1926
Balg (Study skin) Larus fuscus intermedius/graellsii. Pullus, mannelijk. 07-VI-2020. Europoort. Dood gevonden op fietspad (collectienummer NMR 998900160661).

Grotere pullus tot juveniel

Wij konden in de maanden mei-juli 2020 een grote representatieve serie grotere pulli verzamelen. Een aanzienlijk aantal hebben wij ontvangen van ringers die meerdere malen per week de kolonies visiteerden om pullen te (kleur)ringen. Veel doodgevonden grotere pulli waren gedood door adulte kleine mantelmeeuwen en zilvermeeuwen.  Kenmerkend zijn dan de kale koppen. Wij hebben een aantal van deze ‘kaalkoppen’ gebalgd voor de collectie. Interspecifieke predatie en infanticide was algemeen in de dichtbevolkte kolonies rondom de Markweg en zorgde daar voor een aanzienlijke sterfte. Vanaf eind juni-begin juli 2020 konden de eerste juveniele vogels op de wegen worden gevonden. Vooral het ‘onhandig’ uitvliegen werd veel jonge onervaren vogels fataal.

Schermafbeelding 2020-07-12 om 17.31.45
Balg (Study skin) Larus fuscus intermedius/graellsii. pullus, man. 26-VI-2020, Europoort. ‘Kaalkop’. Dood door infanticide (collectienummer NMR 998900161557).

Schermafbeelding 2020-07-12 om 23.28.09

Schermafbeelding 2020-06-28 om 11.07.33
Pullus Larus fuscus intermedius/graellsii met aanzienlijke kannibalisme vraat en de uiteindelijke geprepareerde balg met ingenaaid stuk textiel. Verzameld in een van de Europoort kolonies. 27-VI-2020 (collectienummer NMR 998900161556)
Schermafbeelding 2020-07-12 om 21.03.47
Balg (studyskin) van een paar weken oude pullus Larus argentatus argenteus. Europoort, 24-VI-2020. Verkeersslachtoffer (collectienummer NMR 998900161360)
Schermafbeelding 2020-07-20 om 14.35.38
Balg (studyskin) van een paar weken oude gekleurringde pullus Larus argentatus argenteus. 19-VII-2020, Europoort, De Beer, kale kop door infanticide.
Schermafbeelding 2020-07-15 om 14.18.00
Balg (study skin) van vrouwelijke juveniele Larus fuscus intermedius/ graellsii. Europoort, 14-VII-2020. Verkeersslachtoffer (collectienummer NMR 998900161742)
Schermafbeelding 2020-07-12 om 23.27.43
Balg (study skin) van bijna vliegvlugge juveniele vrouwelijke Larus fuscus intermedius/graellsii. Europoort 26-VI-2020. Verkeersslachtoffer (collectienummer NMR 998900161564).
IMG_2422
Balgen (study skins) van juveniele Larus fuscus intermedius/graellsii, mannelijk, Europoort, 10-VII-2020 (collectienummer NMR 998900161738) (links) en juveniele Larus fuscus intermedius/graellsii, vrouwelijk, Europoort, 14-VII-2020 (collectienummer NMR 998900161742) (rechts). Verkeersslachtoffers.
Schermafbeelding 2020-07-14 om 11.54.19
Balgen (study skins) van in dezelfde week verzamelde ‘vliegers’. Larus fuscus intermedius/graellsii  Juli1 2020. Verkeersslachtoffers

Geringde adulte vogels

Geringde adulte vogels zijn zeer waardevol voor een museale wetenschappelijke collectie. Van de geringde vogel is immers veelal de leeftijd bekend en van gekleurringde vogels is veelal een hele levensgeschiedenis, soms met vele tientallen waarnemingen uit binnen- en buitenland, bekend. Hoewel er veel ge(kleur)ringde vogels in de kolonies in de Europoort broeden, hebben wij dit jaar, tot nu toe, slechts drie dode geringde exemplaren  kunnen verzamelen. De eerste, een kleine mantelmeeuw, was als adult (>4KJ)  in juli 2013 in de Europoort geringd en werd op 12 juni 2020 op de A15 doodgereden. Deze vogel was dus minimaal 11 jaar oud bij overlijden.

bcc77ff2-f98f-4466-8b7e-85c0090cc8bd

Schermafbeelding 2020-07-12 om 16.37.38
Balg (Study skin) Larus fuscus intermedius/graellsii (Dutch intergrade). Adult man. >11KJ.  12-VI-2020, A15, HMP 57.2, nabij Smitshoek.   Verkeersslachtoffer. Wing 409 mm, tail 157 mm, tarsus 65.5 mm, middle 58.9 mm, exposed culmen 52.0 mm, weight 847 gr. Testes 8.5 x 5.3 mm (donkerbruin). Ring Arnhem 5.468.753 (li.tarsus); zwart (re. tibia), Wit/rode letters PC (li.tibia). Als adult (>4kj) geringd op 23 juni 2013, Europoort. Tennesseehaven. (collectienummer NMR 998900161363).

Schermafbeelding 2020-07-12 om 16.50.12

De tweede gekleur-ringde vogel was een adulte mannelijke zilvermeeuw Larus argentatus argenteus. Hij werd als volwassen vogel (>4KJ) op 1 augustus 2017 in Den Haag geringd en bezweek op 23 juli 2020 in de broedkolonie ‘Stenen terrein’ achter de BP raffinaderij aan de Markweg, Europoort aan de gevolgen van botulisme. In de zomer (broedtijd) verbleef de vogel in de Europoort en buiten de broedtijd bij Ter Heijde (zie hieronder de lijst van waarnemingen).

Schermafbeelding 2020-07-24 om 20.52.28
Balg (study skin) van een adulte mannelijke Larus argentatus argenteus. 23-VII-2020, Europoort, BP-Raffinaderij, Markweg. Dood door botulisme. Ring Arnhem 6.178.904 + kleurring Geel N II B. Wing 401 mm, tail 164 mm, tarsus 67.0 mm, misdoe 61.3 mm, exposed culmen 56.6, weight 1130 grs. Extreme slijtage van scapulars en primaries

ba77e38b-7d91-4a8a-96f5-4012c5f86dca

Schermafbeelding 2020-07-25 om 13.20.47

De derde adulte geringde vogel was een adulte mannelijk zilvermeeuw Larus argentatus argenteus die als adulte (>4KJ) vogel op 21 mei 2016 in de Tennesseehaven in de Europoort was geringd. Wij vonden de aan botulisme stervende vogel op 31 juli 2020 in de broedkolonie aan de Tennesseehaven in de Europoort.

Schermafbeelding 2020-08-04 om 20.13.30

Niet-adulte broedende vogels

Hoewel alleen volwassen (> 4 jaar) kleine mantelmeeuwen broeden, zijn ook vogels in het derde kalenderjaar, zij het schaars, terug te vinden in de broedkolonie. Dood gevonden vogels in deze leeftijd vormen vanuit wetenschappelijk oogpunt belangrijke objecten voor de collectie. Tot juli 2020 hebben wij bij een van de kolonies één mannelijke en twee vrouwelijke vogels kunnen verzamelen, onderzoeken en prepareren. Een van de vrouwelijke vogels had een wijd oviduct, hetgeen wijst op deelname aan het broeden. De mannelijke vogel had dusdanig grote testikels dat het aannemelijk is dat hij aan de voortplanting heeft deelgenomen. Wij vonden ook enige 3KJ vogels die, vanwege bederf, helaas ongeschikt waren om te prepareren. De uiterlijke kenmerken, zoals rui en kleuring van staart en vleugels werden wel fotografisch vastgelegd.

3EC505A5-9A11-43F1-80C2-E8FEB01C9261
Larus fuscus graellsii. 3KJ man. Europoort. 20-V-2020. Verkeersslachtoffer (collectienummer NMR 998900159194).
IMG_1669
Larus fuscus intermedius/graellsii. 3KJ man. Europoort. 20-V-2020. Zwarte vlekken op de boven- en ondersnavel zijn typisch voor deze leeftijd. Verkeersslachtoffer (collectienummer NMR 998900159194).
IMG_1670
Balg (study skin) van Larus fuscus intermedius/graellsii. 3KJ man. Europoort. 20-V-2020, Uitgebreide slijtage van het ‘oude’ kleed. Verkeersslachtoffer (collectienummer NMR 998900159194).

IMG_2080

IMG_2079

IMG_2078
Larus fuscus intermedius/graellsii. Europoort. 22-VI-2020. 3KJ. Verkeersslachtoffer. Geslacht onbekend. Niet verzameld (bedorven). P1 al geruid, staart vrijwel wit. Snavel nog met aanzienlijk veel zwart.
Schermafbeelding 2020-07-12 om 16.58.02
Balg (Study skin) Larus fuscus graellsii. 3KJ vrouw. 24-VI-2020, Europoort, . Wing 401 mm, tail 151 mm, tarsus 61.8 mm, midtoe 53.8 mm, exposed culmen 50.1 mm, weight 693 gr. Grootste follikel diameter 3.1 mm.Lichte mantel. Verkeersslachtoffer (collectienummer NMR 998900161367).
Schermafbeelding 2020-07-12 om 19.08.12
Balg (Study skin) Larus fuscus intermedius. sub-adult vrouw. Europoort. 8-VII-2020. Opmerkelijk donkere mantel. Verkeersslachtoffer (collectienummer NMR 998900161746)

Adulte vogels

De grootste serie betreft adulte vogels, ouder dan 4KJ. Opmerkelijk is het verschil in mantel- en pootkleur. Er waren typische Larus fuscus graellsii bij met lichtgrijze mantel, maar ook exemplaren met donkerder mantel typisch voor Larus fuscus intermedius. De mantel varieert  in de verzamelde vogels van lichtgrijs tot donkergrijs en de poten van citroengeel tot diep geel. Dat wij meerdere vogels met verschillend uiterlijk uit dezelfde periode en dezelfde kolonie hebben kunnen verzamelen maakt deze collectie wetenschappelijk bezien zeer waardevol.

Vogels uit de kolonies  Tennesseehaven Kop van de Beer en de ijzerertsoverslag EECV  hebben in veel gevallen roze verkleuring van kop- en buikveren en hun poten. Wij hebben deze vogels met de vervuiling aan veren en poten gebalgd als karakteristiek voor de kleine mantelmeeuwen uit dit gebied. Andere vogels zijn zwart verkleurd, waarschijnlijk door de kolenoverslag.

Ook de slijtage van de toppen van de primaries (grote slagpennen) en scapulars varieerde van vrijwel ongesleten tot extreme slijtage.

De meeste, vanaf midden juni gevonden, adulte vogels hadden hun P1,P2, P3 naar winterkleed geruid. Maar ook vonden wij vogels waarbij nog geen van de primaries was geruid.

IMG_2248
Larus fuscus intermedius/graellsii, adult. 30 juni 2020, Europoort. Afwezige primary rui (collectienummer NMR 998900161570)

IMG_2260

IMG_2268
Larus fuscus intermedius/graellsii, adult. 3-VII- 2020, Europoort. P1 beginnende rui
Schermafbeelding 2020-07-12 om 20.23.25
Balg (study skin) van een adulte man Larus fuscus intermedius. Europport 21-V-2020. Matgele poten met steenkoolvervuiling. Donkere mantel. Verkeersslachtoffer (collectienummer NMR 998900159202)
Schermafbeelding 2020-07-12 om 20.13.34
Balg (study skin) van een adulte vrouw Larus fuscus graellsii ?. Europoort. 17-V-2020. Heldergele poten, lichtgrijze mantel. Verkeersslachtoffer (collectienummer NMR 998900159187).
Schermafbeelding 2020-07-12 om 20.02.40
Balg (study skin) van een adulte vrouwelijke Larus fuscus intermedius/graellsii. Europoort 10-VII-2020. Heldergele poten. Extreme slijtage van primaries en scapulars. Verkeersslachtoffer (collectienummer NMR 998900161745).
Schermafbeelding 2020-07-12 om 20.18.49
Balg (study skin) van een adulte man Larus fuscus intermedius/graellsii. Europoort, 10-VI-2020. Matgele poten. Verkeersslachtoffer (collectienummer NMR 998900160677).
Schermafbeelding 2020-07-20 om 14.35.00
Balg (study skin) van een adulte man Larus fuscus intermedius, 19-VII-2020, Europoort, Tennesseehaven, De Beer, levend gevonden met gebroken vleugel (collectienummer NMR 998900161741).
Schermafbeelding 2020-07-27 om 13.07.06
Balg (study skin) van een adulte mannelijk Larus fuscus intermedius. 21-VII-2020, Dintelhaven, verkeersslachtoffer. Uitgebreide rui in de mantel en scapulars.
Schermafbeelding 2020-07-12 om 20.06.45
Balg (study skin) van een adulte vrouw Larus fuscus intermedius.  Europoort, 10-VII-2020. Opvallend lichtgele poten. Zwarte vervuiling door steenkooloverslag naast de broedkolonie (collectienummer NMR 998900161745).
Schermafbeelding 2020-07-15 om 20.34.33
Balg (study skin) van een volwassen vrouwelijke Larus fuscus intermedius. Roze verkleuring van kop- en buikveren en zwemvliezen door ijzerertsoverslagvervuiling. Typisch voor meeuwen in de broedkolonie Tennesseehaven Kop van de Beer en de EECV kolonie. 15 -VII-2020, Dood door botulisme.
1B0C6B21-DD06-4C13-AB75-6131F416FD3A
Kop van een volwassen vrouwelijke Larus fuscus intermedius. Roze verkleuring van kopveren  door overslagvervuiling. Typisch voor meeuwen in de broedkolonie Tennesseehaven Kop van de Beer en de EECV kolonie. 15 -VII-2020, Dood door botulisme.
IMG_2426
Boven links broedplaats van Larus fuscus intermedius/graellsii en Larus argentatus argenteus bij de Tennesseehaven en Kop van de Beer, boven rechts de EECV waar de meeuwen hunnen roze verkleuring oplopen
Schermafbeelding 2020-07-25 om 13.15.55
Balg (study skin) van een adulte mannelijke Larus argentatus argenteus. Europoort, Markweg, 02-VII-2020.
Schermafbeelding 2020-07-27 om 13.15.11
Balg (study skin) van een adulte vrouwelijke Larus argentatus argenteus. 26-VII-2020, Europoort, Botulisme. Zwarte verkleuring van de poten en buikveren door steenkool.
IMG_2102
Twee adulte vrouwelijke Larus fuscus intermedius/graellsii. Beiden op 22 juni 2020 verzameld bij dezelfde kolonie in de Europoort. Links met uitgebreide slijtage van de primary toppen, rechts is dit aanzienlijk minder (collectienummers NMR 998900161362 & NMR 998900161361)
62359803-2649-4d56-b93e-d5b6e7beef5e
Extreem versleten staartveren aan het einde van het broedseizoen. Larus fuscus intermedius, volwassen man, 5-VIII-2020

Maaginhouden

Kleine mantelmeeuwen en zilvermeeuwen zijn alleseters. Het onderzoeken van de maaginhoud levert vaak verrassingen en belangrijke informatie op (Bizarre prooien).

In de kustgebieden zouden kleine mantelmeeuwen vooral ‘marine-oriented’ zijn wat hun voedselkeuze betreft met een voorkeur voor ‘voedingsstoffen rijke’ vis. Kleine mantelmeeuwen die meer landinwaarts broeden zouden zich meer op non-marine food richten. Camphuysen (2013) vond bij op Texel broedende kleine mantelmeeuwen in 87% marien voedsel (vis, krabben, molusca), 3% intertidal en slechts in 6% antropogeen voedsel.

De grote broedkolonies in de Europoort zijn weliswaar direct aan de zee maar wij vonden, bij doodgereden volwassen en kuikens/juvenielen bij hoge uitzondering restanten van vis in de magen van de dode vogels. Het leeuwendeel was non-marine en dan ‘gemakkelijk’ voedsel van menselijke origine. Als er dierlijk voedsel werd gevonden was dit waarschijnlijk in het litoraal bemachtigd (krabben). Dierlijke eiwitten en vetten kwamen vooral van kannibalisme op dode soortgenoten en in de kolonie’s aanwezige konijnen.

IMG_2386
Het zeven van de in water verdunde maaginhoud van een juveniele Larus fuscus intermedius, 13 juli 2020

Opvallend veel adulte vogels hadden vanaf juni 2020 grote hoeveelheden gemalen mais in hun maag. Waarschijnlijk gefoerageerd bij Alco Energy Rotterdam. Dat kleine mantelmeeuwen mais eten is al langer bekend (GULLS GRAIN CORN).

Hieronder een kleine compilatie van een aantal opvallende maaginhouden.

IMG_1969

ebfb6cf9-4809-4a54-89e8-6091e04cd458
Zes ‘ambachtelijk gebakken’ poffertjes uit de maag van een adulte Larus fuscus intermedius/graellsii. 12-VI-2020 (collectienummer NMR 998900161363)
IMG_2090
Fusilli met ham uit de maag van een adulte vrouwelijke Larus fuscus intermedius/graellsii.  Europoort, 22-VI-2020 (collectienummer NMR 998900161361)
IMG_2387
Uit de maag van een juveniele Larus fuscus intermedius/graellsii, 02 juli 2020. Stuk van de korst van een korstkaas [in det] en deel van een standaard assortiments verpakking, wrsl. koffiepads, van supermarkt Dirk [slogan: ‘Er kan er maar 1 de beste zijn‘]. Overige maaginhoud bestond uit shoarma, kaas en brood (collectienummer NMR 998900161744)
IMG_2441
Zilverpapier van een chocolade eitje en korst van zachte kaas. Uit de maag van een juveniele Larus fuscus intermedius/graellsii. Europoort, juli 2020.

5b67a9dc-5871-488a-a863-33f0dee8142b

e8b9ac91-7ee0-4b01-ab74-5a77085ee013

9830b4e9-4c33-4d39-be61-47d15c5b9565
Bovenstaande drie foto’s de maaginhoud van een adulte mannelijke hybride Larus fuscus ssp x Larus argentatus ssp. Vijf stukken verpakkingsfolie (25 x 25 cm) voor in de diepvries (Shortbread), een stuk wit glas, een ui-kern en stuk ongedetremineerd wier. Europoort, Markweg, 20-VII-2020
F27238C4-6CEF-46F7-927F-9538046A04F9
Zwemkrabben (Liocarcinus holsatus) in maag Larus fuscus intermedius/graellsii, adult man.  Europoort 12-VI-2020 (determinatie A.F. de Jong) (collectienummer NMR 998900160668)
2C425E76-834F-43F4-A464-0D53911E7C90
Zwemkrabben (Liocarcinus holsatus) uit maag vliegvlugge juveniele vrouwelijke Larus fuscus intermedius/graellsii. , Europoort, 11-VII-2020 (determinatie A.F. de Jong). Deze moeten door de ouders gevoerd zijn aan deze jonge vogel (collectienummer NMR 998900161743)
IMG_2092
Couscous of gemalen mais uit maag adulte Larus fuscus intermedius/graellsii.  Europoort. 22-VI-2020 (collectienummer NMR 998900161362)
IMG_2792
Mais in de maag van een volwassen vrouwelijke Larus fuscus intermedius Europoort, Markweg, 2-VII-2020
403B216C-6939-47E5-8745-051D9184FBB7
Schaar van een penseelkrab (Hemigrapsus takanoi) uit de maag van een mannelijke hybride Larus argentatus  x Larus cachinnans. Europoort 03-V-2020. (determinatie A.F. de Jong) (collectienummer NMR 998900159184).
427578d7-0ec4-4cc2-a443-ecda6824402a
Scharen van meerdere penseelkrabben (Hemigrapsus takanoi) uit de maag van een mannelijke Larus fuscus intermedius, 21 VII 2020, Dintelhaven (det. A.F. de Jong)

Afwijkingen

222C702A-7875-4B87-8E05-C9C8BB29FC49

Lijst van gebalgde kleine mantelmeeuwen en zilvermeeuwen

PDF van de lijst van binnen dit project gebalgde kleine mantelmeeuwen en zilvermeeuwen (Collectienummer NMR LARIDAE KMM-ZM project)

Update 6 augustus 2020

Oproep

Wij zijn geïnteresseerd in verse dode Kleine mantelmeeuwen en Zilvermeeuwen uit het Europoort gebied die aan een van de volgende criteria voldoen:

  1. Volwassen ge(kleur)ringde exemplaren
  2. 3 KJ vogels uit een van de broedkolonie’s
  3. Vogels met afwijkend kleed
  4. Vogels met afwijkingen aan snavel of poten
  5. Vogel in winterkleed

Wij zijn te bereiken via telefoon/ WhatsApp:

06-53837655 (EK) en 06-42551204 (DH)

of email: erwinkompanje@me.com  of dana_holl@hotmail.com

Schermafbeelding 2020-07-12 om 21.10.33