Aannemelijk maken

Grief-300x226

Tussen 1 september 2020 en eind maart 2021 krijgt iedereen die zijn keuze over orgaandonatie nog niet heeft later registeren in het landelijke donorregister een brief van de overheid met de uitnodiging om deze keuze kenbaar te maken. Als je daar niet op reageert, komt er een tweede brief, en als ook daar niet op wordt gereageerd, dan wordt je in het donorregister geregistreerd als ‘geen bezwaar hebbend’ tegen orgaandonatie. Dit betekent dat in geval van overlijden op een intensive care onder de juiste omstandigheden (hersendood) en gebleken geschiktheid tot orgaandonatie de arts de naasten informeert dat transplantatiechirurgen de organen van hun naaste zullen gaan uitnemen voor transplantatiedoeleinden. Toestemming daarvoor vragen hoeft niet meer.

Op de website van de Rijksoverheid is het volgende daarover terug te vinden:

 

Schermafbeelding 2020-08-03 om 14.55.14

Dat laatste vind ik, ethisch bezien, toch wel problematisch.

Stel het volgende scenario voor:

Een 50-jarige vrouw is opgenomen op de intensive care na een ernstige hersenbloeding. De vrouw wordt mechanisch beademd en een tweede hersenbloeding op de intensive care geeft zoveel schade en zwelling van de hersenen dat deze volledig kapotgedrukt worden binnen de schedel. Omdat de vrouw daaraan voorafgaande al was geintubeerd en beademd kunnen de hersenen door de zwelling afsterven, terwijl de rest van het lichaam en de vitale organen blijven leven. Er is dan de toestand van hersendood ontstaan. De vrouw is geschikt als orgaandonor. In het donorregister staat zij als ‘geen bezwaar’ geregistreerd. De arts informeert de ontredderde naasten van de vrouw over de ontstane toestand en zegt hen dat haar organen zullen worden uitgenomen voor transplantatiedoeleinden. Hij vraagt hiervoor géén toestemming, dat is immers niet meer nodig. De ‘familie moet het ‘geen bezwaar’ immers accepteren’. Maar, nu gaan de naasten niet akkoord. Zij willen niet dat de organen worden uitgenomen en vragen de arts de vrouw in hun bijzijn te laten overlijden.

Voorafgaande aan de wetswijziging zou de arts weigering door de naasten accepteren en de behandeling staken zonder orgaandonatie. Nu moet de arts de naasten vragen of zij ‘aannemelijk kunnen maken‘ waarom de vrouw écht geen orgaandonatie zou hebben gewild.

Omdat deze vraag gesteld moet worden zullen de naasten een antwoord met argumentatie moeten geven. Dat is waar de arts op moet wachten voordat verdere stappen kunnen worden genomen. Het is nu aan de arts om te beoordelen of hij/zij de door de naasten gegeven argumentatie ‘aannemelijk’ acht. Op basis waarvan gaat de arts dat beoordelen? Dat is vooralsnog onduidelijk. Er is geen graadmeter op, bijvoorbeeld, een lijn van 1 tot 10 waarom de argumentatie getoetst kan worden. Het is dus aan de arts zelf dit te beoordelen. Wellicht in consultatie met een collega, verpleegkundige of een ethicus. Maar het zal het persoonlijke oordeel zijn van de arts over de gegeven argumentatie die de doorslag moet geven. Dat is wel raar want het kan dus willekeurig zijn. De ene arts kan de argumentatie aannemelijk vinden en een andere arts niet. Maar laten we eens aannemen dat de arts de argumentatie niet aannemelijk acht. Wat dan? Kan de arts dan zeggen: ‘Ik vind uw argumentatie niet aannemelijk dus wij gaan ondanks uw bezwaar over tot uitname van de organen’? Dat zou je immers kunnen verwachten. Als er geen toets voor aannemelijkheid moet zijn, waarom dan vragen naar de argumentatie?

De toets van aannemelijkheid moet de arts dus toepassen. Dit vraagt de Rijksoverheid van hem/haar.

Los van deze onduidelijkheid en mogelijke willekeur in beoordeling vind ik het ethisch problematisch om de ontredderde naasten op dat moment te gaan belasten met de vraag tot aannemelijk maken.  Ik vind dat het er helemaal niet toe doet waarom de naasten orgaandonatie weigeren. Het is niet aan de arts of wie dan ook om daar iets van te vinden. Wij moeten dit domweg respecteren en de naasten niet belasten met de vraag.

Ik ben zeer benieuwd hoe deze verplichting tot aannemelijk maken in de praktijk zal worden toegepast en hoe het oordeel over aannemelijkheid door de verschillende artsen zal worden genomen.

2 gedachtes over “Aannemelijk maken

  1. Beste Heer Kompanje,

    U schrijft:
    Ik vind dat het er helemaal niet toe doet waarom de naasten orgaandonatie weigeren. Het is niet aan de arts of wie dan ook om daar iets van te vinden. Wij moeten dit domweg respecteren en de naasten niet belasten met de vraag.

    Moeten we niet juist de wens van de donor respecteren?

    Like

Laat een reactie achter op Nico Verbrugh Reactie annuleren

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s